Xe xúc lật không lùi được, nguyên nhân & cách khách phục?

Xe xúc lật không lùi được, nguyên nhân & cách khách phục?

Ngày đăng: 12/01/2026 03:58 PM

Xe xúc lật (hay còn gọi là máy xúc lật) hiện nay là một trong những thiết bị cơ giới được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực xây dựng, khai thác mỏ, san lấp mặt bằng, sản xuất vật liệu (cát, đá, than, gạch, thức ăn chăn nuôi, gỗ dăm…), nông nghiệp và xử lý vật liệu rời. Với nhu cầu phát triển hạ tầng, đô thị hóa và công nghiệp ngày càng tăng, xe xúc lật đóng vai trò quan trọng trong việc xúc, nâng, vận chuyển và đổ vật liệu nhanh chóng, hiệu quả, giúp nâng cao năng suất lao động và tiết kiệm thời gian.

Tuy nhiên, trong quá trình vận hành liên tục và điều kiện làm việc khắc nghiệt, việc xuất hiện các hư hỏng kỹ thuật là điều không thể tránh khỏi. Việc người vận hành và doanh nghiệp nắm rõ các lỗi hư hỏng cơ bản, dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân cũng như cách khắc phục kịp thời sẽ giúp giảm thiểu thời gian ngừng máy, tiết kiệm chi phí sửa chữa và bảo dưỡng, đồng thời đảm bảo an toàn và hiệu suất làm việc lâu dài.

Trong bài viết này, Vạn Gia Long sẽ chia sẻ đến bạn về lỗi phổ biến xe xúc lật không lùi được – một sự cố thường gặp mà hầu hết các tài xế vận hành xe xúc lật đều từng đối mặt. Chúng tôi sẽ trình bày rõ ràng về dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân chính và cách khắc phục hiệu quả để bạn dễ dàng tham khảo và áp dụng.

Dấu hiệu nhận biết lỗi xe xúc lật không lùi được

Lỗi "xe xúc lật không lùi được" là một sự cố phổ biến trong hệ thống truyền động, thường biểu hiện rõ ràng qua các dấu hiệu sau đây, giúp người vận hành dễ dàng phát hiện sớm để tránh hư hỏng lan rộng:

  • Xe chỉ tiến được nhưng không lùi được: Khi chuyển sang số lùi, xe không di chuyển hoặc di chuyển rất yếu, trong khi số tiến vẫn hoạt động bình thường. Điều này thường xảy ra sau khi xe làm việc một thời gian, đặc biệt khi máy nóng lên (ví dụ: sau 30 phút vận hành).
  • Âm thanh bất thường từ hộp số: Có tiếng kêu lạ, rung lắc hoặc tiếng kim loại va chạm khi cố gắng chuyển số lùi, kèm theo mùi khét từ dầu hộp số nếu lỗi liên quan đến ma sát hoặc quá nhiệt.
  • Đèn cảnh báo hoặc mất áp suất: Trên bảng điều khiển, có thể xuất hiện đèn báo lỗi hệ thống truyền động, hoặc đồng hồ đo áp suất dầu hộp số cho thấy giá trị thấp hơn mức bình thường (thường dưới mức khuyến nghị của nhà sản xuất).
  • Xe không di chuyển khi số lùi nhưng động cơ vẫn chạy: Động cơ hoạt động ổn định, nhưng xe không phản hồi khi đạp ga ở số lùi, có thể kèm theo hiện tượng trượt bánh hoặc kẹt phanh một bên.
  • Tăng nhiệt độ hộp số nhanh chóng: Hộp số nóng lên bất thường, dẫn đến tình trạng chỉ lùi được khi máy nguội, sau đó lặp lại lỗi khi nóng trở lại.

Nếu phát hiện các dấu hiệu này, cần dừng máy ngay lập tức để kiểm tra, tránh làm hỏng các bộ phận liên quan như ly hợp hoặc van điều khiển.

Nguyên nhân chính gây ra lỗi xe xúc lật không lùi được

Dựa trên kinh nghiệm sửa chữa của Vạn Gia Long trong hơn 10 năm qua và các tài liệu kỹ thuật từ các nhà sản xuất như Kawasaki, Komatsu hay các dòng xe Trung Quốc phổ biến tại Việt Nam, lỗi này thường xuất phát từ hệ thống truyền động thủy lực, phanh, hoặc điều khiển. Dưới đây là các nguyên nhân chính, được phân loại rõ ràng:

Vấn đề về hệ thống điều khiển:

  • Dây điều khiển hoặc ống điều khiển số lùi bị chỉnh sai, đứt gãy, hoặc lọt nhớt dẫn đến không đủ áp suất điều khiển van trượt.
  • Điện điều khiển bị đứt một dây, gây mất tín hiệu cho số lùi.

Hỏng hóc hệ thống phanh và thắng:

  • Xi lanh (xiêu), xilanh (xin), o-ring (ozin) của phanh hoặc thắng bị mòn, dẫn đến phanh bó một bên hoặc không nhả đúng cách, làm xe không lùi được.
  • Hệ thống phanh tổng hỏng, ảnh hưởng đến cả tiến và lùi, nhưng thường biểu hiện rõ hơn ở số lùi do lực kéo khác biệt.

Lỗi hộp số thủy lực:

  • Van trượt bị kẹt một phía, làm số lùi không hoạt động.
  • Tấm ma sát (ly hợp) số lùi bị mòn nghiêm trọng, khe hở quá lớn, hoặc van xả tự động không đóng chặt dẫn đến mất áp suất.
  • Áp suất số lùi thấp do lọc dầu bẩn, đường ống tắc nghẽn, hoặc van an toàn kẹt.

Vấn đề về dầu và nhiệt độ:

  • Dầu hộp số bị ô nhiễm, thiếu hoặc chất lượng kém, dẫn đến lỗi khi máy nóng (xe lùi được khi nguội nhưng không lùi khi nóng).
  • Hệ thống làm mát nhớt thủy lực kém, gây quá nhiệt và làm giảm hiệu suất số lùi.

Các nguyên nhân khác:

  • Trục bơm hoặc motor gãy, bơm hỏng, hoặc hệ thống điện chung bị lỗi (ít phổ biến hơn nhưng cần kiểm tra nếu các nguyên nhân trên loại trừ).
  • Bánh xe trơn trượt hoặc kẹt do địa hình, nhưng thường kèm theo lỗi tiến lùi cùng lúc.

Những nguyên nhân này thường do bảo dưỡng kém, vận hành quá tải, hoặc sử dụng dầu không đúng tiêu chuẩn. Đối với các dòng xe cụ thể như Kawasaki 65Z2, lỗi thường liên quan đến nhiệt độ hộp số.

Cách khắc phục hiệu quả lỗi xe xúc lật không lùi được

Để khắc phục lỗi này, cần tuân thủ quy trình chẩn đoán và sửa chữa chuyên nghiệp, ưu tiên an toàn bằng cách tắt máy và sử dụng thiết bị bảo hộ. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết, khuyến nghị thực hiện bởi kỹ thuật viên có kinh nghiệm hoặc tại gara uy tín như Vạn Gia Long:

Kiểm tra ban đầu:

  • Kiểm tra mức dầu hộp số và chất lượng dầu: Nếu thiếu hoặc bẩn, thay dầu mới đúng loại (ví dụ: dầu ATF hoặc theo hướng dẫn nhà sản xuất). Làm sạch lọc dầu nếu tắc.
  • Kiểm tra nhiệt độ: Để máy nguội hoàn toàn và thử lại. Nếu lùi được khi nguội, tập trung vào hệ thống làm mát.

Sửa chữa hệ thống điều khiển:

  • Kiểm tra và chỉnh lại dây điều khiển, ống điều khiển số lùi. Thay thế nếu đứt hoặc lọt nhớt.
  • Kiểm tra điện điều khiển: Sử dụng đồng hồ đo để phát hiện dây đứt và nối lại.

Xử lý hệ thống phanh và thắng:

  • Kiểm tra xi lanh, o-ring phanh: Thay thế nếu mòn. Nhả phanh thủ công để kiểm tra xem lỗi có giảm không.
  • Sửa phanh tổng nếu hỏng: Thay thế bộ phận bị bó hoặc mòn.

Sửa hộp số thủy lực:

  • Kiểm tra van trượt: Làm sạch hoặc thay nếu kẹt.
  • Thay tấm ma sát ly hợp số lùi nếu mòn. Điều chỉnh khe hở theo tiêu chuẩn (thường 1-2mm).
  • Kiểm tra áp suất: Sử dụng đồng hồ đo áp suất để đảm bảo van xả và van an toàn hoạt động đúng. Làm sạch đường ống tắc.

Biện pháp phòng ngừa:

  • Bảo dưỡng định kỳ: Thay dầu hộp số mỗi 500-1000 giờ làm việc, kiểm tra hệ thống làm mát và phanh hàng tháng.
  • Vận hành đúng cách: Tránh quá tải, địa hình khó, và để máy nóng quá mức.
  • Nếu lỗi phức tạp (như gãy trục), cần tháo hộp số để kiểm tra chuyên sâu.

Việc khắc phục kịp thời không chỉ giúp xe hoạt động trở lại mà còn kéo dài tuổi thọ máy. Nếu bạn gặp phải lỗi này, hãy liên hệ Vạn Gia Long để được tư vấn và sửa chữa chuyên sâu, đảm bảo sử dụng linh kiện chính hãng và công nghệ hiện đại.

 

Công Ty TNHH Vạn Gia Long